Voelt u zich een beetje depressief? Lees dan het volgende …

Dat bloemen verwelken en schepen vergaan, is voor u wellicht geen nieuws. Ook niet dat beurzen schommelen. Maar in tegenstelling tot de fatale afloop van de eerste twee, weten we als vanouds dat de volatiliteit op de aandelenmarkten nu eenmaal het lot is dat men tussentijds ondergaat om, mits het nodige geduld, hiervoor gecompenseerd te worden via de risicopremies die ingecalculeerd worden bij de prijsvorming van aandelen.

Zolang er zich geen systemisch risico voordoet (waardoor het financieel-economische systeem op zich faalt) zal dit prijsmechanisme na verloop van tijd zijn gunstige uitwerking krijgen op uw rendement. Vanzelfsprekend geldt deze redenering enkel onder de hypothese van een goed gespreide aandelenbelegging, terwijl u ook het begrip geduld hier ernstig moet nemen. Een beleggingshorizon van 10 jaar (en langer) is absoluut geen overbodige luxe.

Over de afgelopen 200 jaar zijn er slechts in 15 % van de waarnemingen periodes van 10 jaar te vinden met een rendement op aandelen dat lager is dan de rente op korte termijn. Voor periodes van 20 jaar is dit percentage quasi verwaarloosbaar. Aandelen zijn nu eenmaal een generatiebelegging. De waarneming over de laatste 25 jaar waarbij de wereldbeurzen bijna zijn verachtvoudigd ( maal 8 is dat …) vormt vandaar alleen de bevestiging van eerdere historische waarnemingen. Dit brengt het jaarrendement op de wereldbeurzen (net returnindex in euro) op 8 %. Het is dan maar de vraag wat je bekijkt van 1991 to nu. Grafiek 1 met een jaarlijkse oprenting aan 8 %. Of grafiek 2 met dezelfde oprenting maar nu samen afgedrukt met de beleggingscategorie die dergelijk resultaat heeft veroorzaakt, mits de nodige tussentijdse schommelingen.

Grafiek 1: Jaarlijkse oprenting van € 100 aan 8 %

306Picture1

 

Grafiek 2: Jaarlijkse oprenting van € 100 aan 8 % en de evolutie van de wereldindex (net return in €)

306Picture2

U kent ongetwijfeld het Chinese spreekwoord: als je naar de maan wijst, kijkt de dwaas naar je vinger …

Men kijkt met andere woorden enkel naar de schommelingen en niet naar het eindresultaat.

Maar goed, dat wist u eigenlijk allemaal al. Toch blijft het ons verbazen hoe diep beleggers kunnen wegzinken onder de tijdelijke druk van een tegenvallend resultaat en een neerwaartse correctie totaal niet meer in perspectief kunnen plaatsen. Het brengt hen in een tunnelvisie waartegen geen enkel argument bestand lijkt te zijn.

De uitslag van het brexit-referendum bracht opnieuw een volle illustratie van de typische reactiepatronen met diepongelukkige en desperate beleggers die elkaar vertrappelden om zo snel mogelijk de uitgang te vinden. We gaven onmiddellijk aan dat deze uitslag enerzijds voor ons onverwacht was maar anderzijds eigenlijk meer opportuniteit creëerde, zowel voor de EU als het VK. De initiële negatieve reactie zou vandaar snel moeten gevolgd worden door een opwaartse correctie, waarna het gewone gedoe op de beurzen snel kan hervatten. De meeste beurzen hebben het pre-brexitniveau intussen al terug in het vizier.

Maar indien u zich tot wat depressief hebt gevoeld in de voorbije dagen, weet dan dat u ongetwijfeld niet alleen bent geweest.

Een recent gepubliceerde studie* in The Journal of Finance (een hoogst academisch vakblad voor nerds, zoals ondergetekende … ) probeerde een verband te leggen tussen dagelijkse beursbewegingen en de opname van nieuwe patiënten in ziekenhuizen. De onderzoekers legden zich hierbij toe op de ontwikkelingen in Californië (en vermits het zonnetje daar wat meer schijnt, zal de extrapolatie naar onze contreien waarschijnlijk nog scherpere proporties aannemen.)

Het verband tussen de procentuele toename van het aantal patiëntenopnames en de dagelijkse beursbewegingen over de periode 1983-2011 is hoogst significant en (het zal u niet verbazen) zeer negatief. Met andere woorden: hoe slechter de beursprestaties, hoe meer opnames in ziekenhuizen. Dit verband wint in belangrijke mate aan statistische verklaringsgraad wanneer we ons beperken tot de slechtste 20 % van de beurswaarnemingen en de opnames meten in de periode tussen de eerste dag en derde dag die volgt op een (serieuze) beursdip.

Het vastgestelde verband ligt (ver) boven het 99 % significantieniveau, zodat toeval uitgesloten is. De onderzoekers hebben er overigens alles aangedaan om hun berekeningen uit te zuiveren voor eventuele statistische vertekeningen. De nodige correcties werden uitgevoerd om beursdagen en weekdagen op mekaar af te stemmen en het onderscheid te maken tussen slecht economisch of geopolitiek nieuws en beursschommelingen. Een toename van het werkloosheidscijfer kan immers ook tot een mentale depressie leiden wanneer men zich in de eigen werksfeer bedreigd voelt.

Maar hiermee is ook het “D”-woord gevallen. Wanneer men zich in het onderzoek enerzijds beperkt tot de scherpe beursdalingen (gesitueerd in het 5de quintiel, dus de slechtste 20 % van de waarnemingen) en men anderzijds enkel de opnames beschouwt met als diagnose mentale aandoeningen**, dan vindt men een verbazingwekkende sterke samenhang.

De opnames voor onder meer angststoornissen en ernstige depressies gaan steil de hoogte in en dit binnen de twee dagen die volgen op een substantiële neerwaartse koersbeweging. Vooral het quasi ogenblikkelijke verband is hoogst verbazend. Omgekeerd zien we deze beweging echter niet. Sterke opwaartse koersbewegingen (die zijn er nochtans ook) gaan niet gepaard met een afname van het aantal opnames, ook niet wanneer men zich beperkt tot diagnoses op het mentale vlak …

Toch een aantal persoonlijke conclusies uit dit onderzoek. Vooreerst vermoeden we dat men zich enkel laat hospitaliseren in acute gevallen. Dit betekent dat we met het opmeten van het aantal opnames dus maar het topje van een ijsberg vol diepongelukkige zielen hebben blootgelegd. Maar dit doet geen afbreuk aan de medische kosten die blijkbaar verbonden zijn aan beursdalingen. Bij extrapolatie vanuit de situatie in Californië, komen de onderzoekers al snel tot een miljardenfactuur op wereldvlak. Een kost die ongetwijfeld nog verveelvoudigd moet worden met huisartsenbezoeken door getroebleerde beleggers die zich niet hebben laten hospitaliseren en met het doorgedreven slikken van antidepressiva.

Vermits we van deze laatste weten dat ze over het algemeen niet erg werkzaam zijn, is het wellicht beter deze tekst nog eens te lezen, zodat u weet dat u zich als belegger die zich in een depressieve bui bevindt, niet alleen hoeft te voelen. Bekijk dan nog eens grafiek 1 en – misschien – wat aandelen uit de farmaceutische sector …

* Worrying about the Stock Market: Evidence from Hospital Admissions

JOSEPH ENGELBERG, CHRISTOPHER A. PARSONS     Journal of Finance, May 2016

** ICD-9 codes : van 290 tot 319

Dit bericht werd geplaatst in zonder categorie door Stefan Duchateau . Bookmark de permalink .

Over Stefan Duchateau

Stefan Duchateau is adviseur bij de Argenta Groep en voorzitter van de diverse beleggingsvennootschappen van deze groep. Hij doceert o.a. Portfoliomanagement, Financial engineering en Financieel risicobeheer aan de HUB (Brussel), Security selection, Portefeuillebeheer en beleggingsleer aan de KU Leuven en Financial derivatives aan de UHasselt. Bij Argenta richt hij zich ondermeer op het financieel en risicobeheer, het strategisch beleid en de uitbouw van de beleggingspijler van de bank- en verzekeringsgroep. Dit houdt onder meer de ontwikkeling in van beleggingsproducten en het beheer van beleggingsfondsen. Prof. Dr. S. Duchateau studeerde af als handelsingenieur en is doctor in de Toegepaste Economische Wetenschappen.