Een indrukwekkend lege stoel

Zijn bijnaam Dutch hield geen geografische verwijzing in naar de herkomst van zijn vader, zoals dikwijls door onze noorderburen verkeerdelijk wordt aangevoerd. Deze was immers van Ierse afkomst – hetgeen wellicht de oncontroleerbare hang naar malt destillaat van hoge gisting verklaart van de man wiens genen aan Ronnie wel zijn ”good looks” meegaven. Neen, de roepnaam van de latere president van de VS had een veel mondainere verklaring en verwees naar de kaaskom die moeder Reagan op zijn hoofd plaatste en gebruikte als knippatroon voor het kapsel waarmee hij in zijn kindertijd moest rondwaren. Je wordt momenteel voor minder gepest.

U zult ons wederom niet geloven maar wij hebben president Reagan ooit mogen ontmoeten, weliswaar in zijn nadagen toen een sombere mist zich helaas heer en meester had gemaakt van zijn geheugen en als een vochtige deken het vuur van zijn eens zo spittante geest had uitgedoofd.

Om ons verhaal dienaangaande toch aan enige credibiliteit te laten winnen, geven wij u graag de nodige details. De ontmoeting vond plaats in Santa Monica, CA, meer bepaald in de Jonathan Beach Club, een poch restaurant aan het mijlenbrede strand van zijn verblijfplaats aan de Stille Oceaan. Voor het geval u het ook eens zou willen bezoeken, willen we u de trip besparen: Members only, natuurlijk.

De voormalige First Lady en haar beroemde echtgenoot, vergezeld van enkele lijfwachten, kwamen er met grote regelmaat ’s middags langs en wisten dat dezelfde tafel en stoelen permanent voor hen gereserveerd stonden waarvan één stoel ons onmiddellijk in het oog sprong: hij was duidelijker hoger dan de rest en leek eigenlijk meer op een schommelstoel.

Die specifieke middag dat wij er langs kwamen, was de voormalige President er toevallig niet. Maar dat was toen niet relevant. We vergaapten ons immers minutenlang aan de aanblik van zijn stoel. Zijn beklijvende leegte liet een diepe indruk na en die indruk is nooit meer weggegaan.

Bij de inauguratie van de nieuwe president zal dit gevoel van leegte ongetwijfeld nog verder aangescherpt worden, zeker wanneer – ongetwijfeld – tijdens de inauguratierede met enige nostalgie zal verwezen worden naar vroegere bekleders van dit hoge ambt. Dit dient vooral om mee te surfen op de nog steeds zeer grote publieke bewondering voor ondermeer John F. Kennedy en vooral Ronald Reagan, hetgeen het eigen gebrek aan populariteit moet helpen te camoufleren.

Onze aandacht gaat hierbij vooral uit naar eventuele hints in verband met de economische politiek die we van de aantredende president mogen verwachten. De boude uitspraken die tot nu toe de wereld werden rondgetwitterd geven we vooralsnog ergens een plaats tussen de naweeën van een ongemeen brutale verkiezingscampagne. Maar het duurt allemaal wat lang eer er zich hier een trendbreuk inzet, waardoor de financiële markten stilaan wat nerveuzer worden.

Vooral de protectionistische commentaren worden met argusogen gevolgd. Vrijhandel lag immers mee aan de basis van de economische vooruitgang in de wereld (of althans een deel ervan, … ) en wordt sinds de Grote Depressie van de jaren ’30 als absolute voorwaarde gesteld om de wereldeconomie van een soortgelijke terugval te kunnen vrijwaren. Maar in de wetenschap is er geen plaats voor absolute waarheden, zodat we niet al te verkrampt reageren, zelfs niet wanneer de weldaden van de ongelimiteerde vrijhandel in vraag worden gesteld. Zeker niet wanneer er pertinente vragen worden gesteld over het ongenuanceerde verplaatsen van tewerkstelling, louter op basis van een direct voordeel in loonkosten. Dit houdt weliswaar de inflatie laag en krikt het consumptieve vermogen in lage loonlanden geleidelijk wat op maar creëert tegelijk een veralgemeende race to the bottom in sociale voorwaarden en veroorzaakt oplopende milieukosten – denk alleen al maar aan de gigantische vervuiling die een tanker aanbrengt.

Maar wij vermoeden dat dit de minste zorg is van de aantredende Amerikaanse President. Jobs in Mexico en andere lage loonlanden onttrekken immers op het eerste zicht banen aan laaggeschoolden in de VS. Door Amerikaanse bedrijven moreel te verplichten om nieuwe fabrieken in hun thuisland op te starten wordt – op enigszins aandoenlijke wijze – geprobeerd om de electorale achterban te bedienen.

Voor een beperkt deel kunnen we daar zelfs inkomen. Maar op wat langere termijn zal de opgelegde creatie van lokale tewerkstelling een ander proces versnellen. In het verleden stelde men immers vast dat banen uit de VS (en Canada) zich eerst naar Mexico en nadien naar India en Vietnam verplaatsten om na enige tijd – zonder enige presidentiële interventie – na een verregaande automatisering van de productie terug te komen in het thuisland, vermits enkel daar het geschikte personeel kon worden gevonden om dit proces te begeleiden. Deze evolutie zal enkel worden versneld zodat de banen die Trump tracht te repatriëren op halflange termijn dus bestemd zijn voor robots (en die hebben tot nader order nog geen stemrecht …). Op kortere termijn moeten we ons echter wel vragen stellen over de potentiële impact van een dergelijke politiek op het prijs- en loonpeil.

De Amerikaanse werkloosheidscijfers benaderen nu immers al het NAIRU-niveau (Non Accelerating Inflation Rate of Unemployment). Onder dit evenwichtsniveau – dat zich ergens rond de 5% situeert – wordt er in de Keynesiaanse leer vanuit gegaan dat looninflatie zal ontstaan, de rentevoeten worden opgejaagd en uiteindelijk de economie terug in een lager toerental moet worden geschakeld om erger te voorkomen.

Grafiek 1 : Amerikaanse werkloosheid en Salarisgroei

De laatste cijfers bevestigen een opwaartse trend in de salarissen en wijzen een substantiële acceleratie, zonder echter een alarmerend peil te bereiken. De verwachte inflatie (teruggerekend uit Inflation Linked Bonds) geeft tevens een versnelling aan maar de indicator blijft voldoende kort bij het gewenste niveau van 2%. De aangekondigde verhogingen van de beleidsrente, waarschijnlijk ergens gesitueerd in mei/juni en november/december, zouden echter moeten volstaan om verder gevaar te bedwingen.

Grafiek 2: Amerikaans Overheidsrente en beleidsrente

De kans die wordt toegemeten aan een verdere verhoging van de Amerikaanse beleidsrente bereikt nu de cruciale beslissingszone van 60 % ergens rond juni 2017. Vanzelfsprekend gaat hiervan ook een opwaartse druk uit op de Amerikaanse langetermijnrente maar naar ons aanvoelen is het grootste gedeelte van de stijging die gerelateerd is aan de recente macro-economische ontwikkelingen nu reeds achter de rug. Maar het economische nieuws blijft relatief gunstig, met een heropleving van de industriële sectoren en een blijvend sterk presterend dienstensegment waar zich wel stevige salarisstijgingen doorzetten. De surprise index (die de gepubliceerde cijfers afzet ten opzichte van het initieel verwachte niveau) blijft tevens verder wijzen op een aanzet tot hoogconjunctuur.

Grafiek 3: Amerikaans surprise index

Over de werkgelegenheidssituatie maken we ons vooralsnog geen overdreven zorgen. De groeivoet van het aantal opengestelde vacatures blijft relatief laag, hetgeen aangeeft dat er zich nog niet direct inflatoire spanningen op de arbeidsmarkt zullen voordoen. Maar ook daar keert de trend langzaam maar zeker in opwaartse zin.

Meest van al maken wij ons momenteel echter zorgen over dreigende theologische twistpunten, met name vooral over de kwestie hoe God dit eigenlijk berekent. De nieuwbakken Amerikaanse president beweert immers de grootste banenschepper te gaan worden die de Almachtige ooit op de wereld heeft gezet. Aan ambitie geen tekort en dat weten we als geen ander te appreciëren maar als je 1000 jobs aan VS-burgers geeft, nadat je eerst evenveel werkgelegenheid heb weggehaald in Mexico, weten we niet of dit effectief als jobcreatie wordt opgetekend door de Allerhoogste in de Hemel.

Gelukkig hoeven wij hierover ons hoofd niet te breken en zijn er op onze planeet nog voldoende andere problemen die om onze aandacht vragen, zoals de vermeende harde brexit en de oplopende geopolitieke spanningen (of is dat telkens alleen maar bedoeld als een poging van het VK en Rusland om de onderhandelingspositie te versterken?)

Opbeurend nieuws alleszins uit Euroland met beter-dan-verwachte economische groeicijfers en een opwaartse beweging van de (verwachte) bedrijfsresultaten, net zoals uit blijkt uit de analyse van de meeste groeilanden. Maar daarover later veel meer …

Dit bericht werd geplaatst in zonder categorie door Stefan Duchateau . Bookmark de permalink .

Over Stefan Duchateau

Stefan Duchateau is adviseur bij de Argenta Groep en voorzitter van de diverse beleggingsvennootschappen van deze groep. Hij doceert o.a. Portfoliomanagement, Financial engineering en Financieel risicobeheer aan de HUB (Brussel), Security selection, Portefeuillebeheer en beleggingsleer aan de KU Leuven en Financial derivatives aan de UHasselt. Bij Argenta richt hij zich ondermeer op het financieel en risicobeheer, het strategisch beleid en de uitbouw van de beleggingspijler van de bank- en verzekeringsgroep. Dit houdt onder meer de ontwikkeling in van beleggingsproducten en het beheer van beleggingsfondsen. Prof. Dr. S. Duchateau studeerde af als handelsingenieur en is doctor in de Toegepaste Economische Wetenschappen.