Global cooling

De nieuwste vooruitzichten van het IMF werden met 0,2 % bijgeschaafd, wat wijst op een verdere afkoeling van de economische activiteit in 2019 tot het laagste peil van de afgelopen drie jaar. De recent gepubliceerde Chinese BBP-cijfers wijzen op het traagste expansieritme in de laatste 28 jaar. Beide cijfers komen echter niet als een verrassing en hoeven niet te worden beschouwd als een nieuwe wereldramp die op ons afstevent. De band tussen economische prestaties en beursontwikkelingen is daarenboven op korte termijn erg vaag.

In beide gevallen kan de oorzaak van de groeivertraging voor een belangrijk deel worden toegewezen aan de verlammende werking van het te lang aanslepende handelsconflict tussen de VS en China. Maar ook zonder dit dispuut zou de wereldeconomie in 2019 wellicht naar adem hebben moeten happen door de voortslepende economische zwakte in Euroland, deels veroorzaakt door de onzekerheid over de uiteindelijke uitkomst van de brexit en deels door het uitblijven van stimulerende fiscale maatregelen die helpen om de moedige monetaire politiek van de ECB te vertalen in effectieve economische groei op het intussen stilgevallen Europese continent.

De opgelegde budgettaire discipline en besparingsverplichtingen zijn weliswaar zeer nuttig gebleken bij het afwenden van een nieuwe (en deze keer wellicht fatale) crisis van de eurozone maar verhinderen tegelijk ook de substantiële overheidsinvesteringen die in het verleden een belangrijk onderdeel vormden van de economische groei in Europa. Maar in een nieuw avontuur met sterk oplopende budgettaire tekorten heeft momenteel niemand zin, zodat de ECB geen andere optie heeft dan haar monetaire politiek met negatieve beleidsrente verder te zetten.

Grafiek 1: Beleidsrente en interbancaire rente in de eurozone

De voorziene rentestijging met 10 basispunten die ergens op het einde van 2019 voorzien was, werd intussen voor onbepaalde tijd uitgesteld. Wellicht zou een verdere verlaging nog het meest aangewezen zijn maar dit stuit op protest van de Europese grootbanken die hierdoor hun precaire rendabiliteit nog verder onder druk zien komen.

De vertraging die wordt gesignaleerd door de Chinese conjunctuurindicatoren heeft intussen wél zeer verregaande stimulerende maatregelen uitgelokt. Lagere marktrente en de vermindering van de reserveverplichtingen van de Chinese banken moeten er voor zorgen dat lokale bedrijven over voldoende brandstof beschikken door vlot goedkope kredieten te kunnen aantrekken, terwijl infrastructuurwerken en belastingverlagingen de investeringsmotor op gang trekken.

Dergelijke maatregelen zullen natuurlijk ook van enig nut zijn om een terugslag bij het eventuele afspringen van de onderhandelingen met de VS op te vangen, maar een dergelijk negatief scenario zal vooral leiden tot verregaande depreciatie van de Chinese wisselkoers om de opgelegde tarieven te neutraliseren. Vermits de koers van de yuan de laatste weken echter stelselmatig oploopt, gaan we tot nader order uit van een positieve afloop van dit handelsconflict.

Grafiek 2: US $ / yuan wisselkoers

We verwachten echter geen snelle oplossing. De (arbitraire) deadline verstrijkt immers pas op 1 maart en beide partijen hebben geen voordeel om sneller tot een akkoord te komen. De Chinese afvaardiging (nu samengesteld op zeer hoog politiek niveau) zet deze week de besprekingen verder in Washington. Eventuele uitgelekte commentaren kunnen in tussentijd wijzen in welke richting de gesprekken evolueren en zullen de financiële markten tussentijds op en neer doen bewegen.

De Amerikaanse president zit nu ergens tussen schip en wal. Na de striemende nederlaag bij het shutdown debacle, waarbij beide partijen 800.000 ambtenaren als kiesvee voor zich uitdreven, kan Trump zich op korte termijn geen tweede afgang permitteren. Te vroeg akkoord gaan, zou echter kunnen wijzen op zwakte. Te lange en te harde onderhandelingen dreigen anderzijds de Chinese delegatie te doen afhaken met een diepe terugslag op de financiële markten tot gevolg.

De verhoogde economische onzekerheid zal de Amerikaanse Centrale Bank er intussen van weerhouden om verdere (en momenteel volstrekt onnodige) renteverhogingen door te voeren. De eerste realistische kans op het optrekken van de beleidsrente bevindt zich pas in het tweede helft van 2019 en dat geeft de financiële markten nog ruim te tijd om zich (eventueel) voor te bereiden op een dergelijke beweging.

De obligatiemarkten gaan momenteel uit van een lange winterslaap van de Fed en rekenen op het uitblijven van enige activiteit van de Centrale Bank op het vlak van rentetarieven. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de verwachte rentevoeten binnen één jaar, die quasi gelijk zijn aan de huidige.

Grafiek 3: Verwachte rente op 1 jaar, binnen 1 jaar en de actuele rente op 1 jaar in de VS

Intussen zal het belangrijker zijn om de plannen van Fed-voorzitter Powell te doorgronden over de afbouw van de balans van de Centrale Bank. De mechanische regel werd ingesteld na het marktdebacle van 2015 dat werd veroorzaakt door de wispelturige commentaren van Bernanke en Powell. Het huidige tempo van afbouw lijkt momenteel echter te hoog gegrepen en creëert ongewild een schaarste aan liquiditeiten. Dit legt aan bedrijven met een lagere kredietrating een (veel) hogere kapitaalkost op.

De laatste dagen van januari beloven overigens de nodige spanning op te leveren. Niet alleen zal iedere woord dat uitlekt over de Chinees-Amerikaanse handelsgesprekken tot de nodige commotie aanleiding geven, maar zal ook de onverkwikkelijke brexit-saga nieuwe ontwikkelingen kennen.

Maar dat zijn maar gesprekken. Oneindig veel belangrijker zullen de publicaties zijn over de gerealiseerde Amerikaanse bedrijfsresultaten. De resultaten die tot nu toe opgetekend werden over het laatste kwartaal van 2018 waren bemoedigend en wezen erop dat de neerwaartse bijsturingen die de voorbije maanden werden doorgevoerd (en de wereldbeurzen deden daveren) overdreven waren.

Maar het resultatenseizoen wordt vanaf vandaag pas écht op gang geschoten met kleppers als Microsoft, Amazon, Facebook en Alphabet die in de komende dagen hun gerealiseerde en verwachte winstcijfers van respectievelijk het laatste kwartaal van 2018 en het eerste van 2019 zullen publiceren. Op 29 januari na beurstijd volgt dan de moeder van alle publicaties: de resultaten van Apple zullen de markten hoe dan ook zeer sterk beïnvloeden, in positieve of negatieve zin.

De omzetwaarschuwing die CEO Tim Cook als onaangename verassing in zijn nieuwjaarsbrief had opgenomen, is zeker nog niet volledig verteerd. Wanneer dit gegeven zich ook vertaalt in een afnemende groeivoet van de winstcijfers, dan betekent dat niet meer of minder dan een (voorlopige) mislukking van de strategie waarbij Apple moest worden omgevormd van een industrieel bedrijf naar een dienstverlenende onderneming.

Grafiek 4: Ontwikkeling van de winst per aandeel bij het bedrijf Apple

In het andere geval zal de diepe zucht van verlichting de aandelenmarkten (en vooral de technologiecomponent) sterk doen opveren.

Bij gebrek aan spanning in de cyclocross, zal u hier zeker uw gading vinden.

Dit bericht werd geplaatst in zonder categorie door Stefan Duchateau . Bookmark de permalink .

Over Stefan Duchateau

Stefan Duchateau is adviseur bij de Argenta Groep en voorzitter van de diverse beleggingsvennootschappen van deze groep. Hij doceert o.a. Portfoliomanagement, Financial engineering en Financieel risicobeheer aan de HUB (Brussel), Security selection, Portefeuillebeheer en beleggingsleer aan de KU Leuven en Financial derivatives aan de UHasselt. Bij Argenta richt hij zich ondermeer op het financieel en risicobeheer, het strategisch beleid en de uitbouw van de beleggingspijler van de bank- en verzekeringsgroep. Dit houdt onder meer de ontwikkeling in van beleggingsproducten en het beheer van beleggingsfondsen. Prof. Dr. S. Duchateau studeerde af als handelsingenieur en is doctor in de Toegepaste Economische Wetenschappen.

7 reacties op “Global cooling

  1. ” de moedige monetaire politiek van de ECB”

    Er is niets moedigs aan het printen van bergen papier of digitaal geld, dat je niet zelf met je eigen zweet heb moeten verdienen.

    Integendeel, Draghi is een professionele hoogvliegende dief, die :

    1. steelt van de kleine man (lage of negatieve interest voeten op de kleine man zijn reeds zwaar belaste spaarcenten, spaarcenten die dus niets meer opbrengen en opgegeten worden door inflatie)

    2. om zijn dikke vrienden aan de top te helpen (eerste ministers en presidenten die hun land’s schuldenberg met zeer lage of negatieve interest voeten kunnen herfinancieren, en dus meer geld in de staatskas overhouden, voor hun eigen vriendjes, want investeren in het land of de kleine man doen die mannen niet).

    En zo bleef de boer voort ploegen, terwijl de hoge heren op caviar getrakteerd werden, met andermans geld . . .

    • Beste
      De politiek van de ECB was bijzonder nuttig en moedig. Zonder de liquiditeitsinjecties van 2 november 2011 zou de Eurozone geïmplodeerd zijn. Dankzij de liquiditeitsvoorzieningen (die in de VS reeds in 2009 plaatsvonden) kan het financiële systeem terug vlot worden getrokken. Dit heeft helemaal niets met “geld drukken” te maken en nog veel minder met iemands “zweet”
      Het betekent dat via het repo-systeem vlotter kredieten kunnen worden verstrekt. Dit is de essentiële les die men uit de crisis van de jaren dertig heeft weten te trekken. Bij een plotse terugval van de economische activiteit moet het bancaire systeem vol liquiditeit worden gepompt en niet het omgekeerde, zoals men toen deed. Het Europese beslissingsproces verliep echter zeer traag en had tegen september 2011 de Eurozone aan de rand van de afgrond gebracht. Enkel via het zeer moedige en doortastende optreden van de ECB kan het tij worden gekeerd. Niet alleen moedig ten opzichte van (Duitse) kritiek (omdat zij alles moeten betalen, binnen hun interpretatie) maar ook omdat er heel wat populistische oprispingen zouden volgen.
      Correct gehandeld, doortastend opgetreden, goed uitgevoerd. Dat is mijn samenvatting van de ECB politiek.

  2. Ik ben het met Alain Verbeke geheel eens maar er is veel meer mis met het beleid dat zowel door de FED als de ECB zijn gevoerd en ten dele nog voeren sinds de crisis van 2008 losbarstte. De hoeveelheden geld oftewel gebakken lucht die deze financiële op ons los hebben gelaten gaan de groei van het BNP ver te boven. Dat betekent een wissel op de toekomst trekken oftewel onze kinderen opzadelen met het probleem. Voorts zijn het niet alleen de spaarders die de dupe zijn maar ook de pensioentrekkers. Dit wordt nog niet zo gevoeld in België maar lijk naar Nederland met het beste pensioenstelsel in de wereld. Pensioenen zijn de afgelopen 10-15 jaar zo’n 10-15 % minder waard geworden door misgelopen inflatiecorrecties en kortingen komen hier nog eens bovenop. De rest van Europa krijgt later te maken met dit probleem aangezien pensioenen afhankelijk zijn van de bereidheid van de belastingbetaler die kosten nog oop te hoesten. Echter de centrale bankiers zijn niet de enigen die stelen onze overheid doet er zonder schaamte aan mee. het mag ook gewoon een wetje aannemen om stelen te rechtvaardigen.

    • Dank voor uw reactie
      Ik ben het evenwel totaal oneens met dergelijke conclusies. Het gecreëerde geld is via het reposysteem in het financiële stelsel terecht gekomen. Daar moest het enerzijds de terugval van de Italiaanse, Spaanse maar in een volgende fase ook Belgische staatsobligaties tegenhouden en anderzijds de banken de mogelijkheid geven om meer en goedkoper krediet te geven. Perfect zoals het moest.
      Het eerste is gelukt, maar het tweede (nog) niet.
      De politiek en de redenering die u voorstaat heeft de grote depressie uitgelokt in 1930. Staat u mij toe om een politiek te verdedigen die zoiets wil vermijden!
      Waar u zeker een punt heeft, is het feit dat we nu reeds 10 jaar onder de groeicapaciteit blijven die de Eurozone zou hebben kunnen bereiken, indien de financiële crisis niet zou hebben toegeslagen. Maar dat is niet de schuld van de ECB en slechts voor een deel de schuld van de Fed (zij hebben te lang gewacht om in te grijpen na de loonstijgingen in 2004/2005). Zonder de politieke blunder om zonder voorbereiding Lehman te laten failliet (puur uit rancune voor feiten die zich eerder in 1998 voordeden) zou de crisis ook niet zo’n impact hebben gehad. Maar het was nu eenmaal toen volle verkiezingsperiode in de VS…

      Voor het beleid van de ECB sedert 2011 : 10 op 10 van mijnentwege.
      Voor beleid van de Fed tussen 2009 en 2017 : 10 op 10 (nadien was het helaas heel wat minder)
      Natuurlijk was het beter om een dergelijke crisis te hebben voorkomen, maar ook hier bestaan verregaande populistische misvattingen.

      • Centrale banken volharden in hun arrogantie dat ze de economische cyclus kunnen elimineren, Greenspan’s ‘great moderation’. Gevolg is dat we in een nog hogere dimensie zijn terechtgekomen van een nefaste gap tussen BNP en schulden, een massa zombiebedrijven die overeind blijven dankzij de nulfinanciering van hun schulden, een onoplosbaar pensioendeficit en vooral van het giftig moral hazard. Centrale banken hebben niets begrepen van de rol van de psychologie in het geld- en kredietmechanisme dat gebroken is. De Fed heeft met Powell’s capitulatie eens en voor altijd haar geloofwaardigheid verloren; de ECB zit tussen hamer en aambeeld, de Zwitserse bank is een soort hedgefonds geworden met $100 mrd in Amerikaanse aandelen evenals de Japanse centrale bank die de grootste belegger is op de beurs van Tokyo. Dit is geen redelijk en verantwoord beleid meer, dit is radeloosheid. Over pushing on a string gesproken! Een geluk voor de financiële markten dat de media dit bijna niet oppikt. De ‘oplossing’ zoals de geschiedenis ons leert kan uitgesteld, maar uiteindelijk niet vermeden worden: de Schumpeteriaanse creative destruction.

        • Dank
          Ik moet toch altijd even naar adem happen als ik dergelijke dingen lees 🙂
          Zoveel pessimisme …
          Vanzelfsprekend moeten de Centrale banken ingrijpen om boom-bust scenario’s te voorkomen en dat wil meestal nog wel lukken ook. Enkele mislukkingen daargelaten, natuurlijk.
          Onder meer Greenspan die te laat ingreep in 2004.
          De ECB speelt nu een hoofdrol zonder dit te hebben geambieerd. Maar dat is gevolg van het uitblijven van een coherent politiek beleid in de EU.

  3. Het budgetfetisjisme in Europa is ronduit belachelijk. Wat is er mis met belastingverlagingen, afbouw van de immense ambtenarenbureaucratie en schrappen van een hoop geld- en energieverspillende regels en wetten? Het zou een hoop ondernemingsdynamiek en groei op gang brengen. In plaats daarvan degenereert Europa tot het bejaardentehuis van de wereld: nul dynamiek, kapot gereglementeerd, fiscaal geplunderd en bestolen, politieke leiding met een destructief beleid. Financieel heeft dit gevolgen, kernachtig vervat in een citaat van Ernest Hemingway: “How did you go bankrupt?” Two ways. Gradually, then suddenly.”

Reacties zijn gesloten.